Không chỉ tìm kiếm những bộ phim ngắn của sinh viên và cựu sinh viên, Liên hoan phim Điện ảnh Trẻ 2026 (YOUTH CINEFEST 2026) hướng tới một hành trình rộng hơn, nơi ý tưởng được thử thách, tác phẩm gặp khán giả và những dự án tiềm năng có cơ hội tiếp cận nhà sản xuất, nhà đầu tư.
Với chủ đề “Tự do – Mở khung hình – Phóng tầm mắt”, YOUTH CINEFEST 2026 do Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh TP.HCM tổ chức, diễn ra từ ngày 26 đến 30-9 tại TP.HCM. Liên hoan được tổ chức nhân dịp kỷ niệm 50 năm sự nghiệp đào tạo của nhà trường, đồng thời đặt trong bối cảnh TP.HCM đang từng bước phát huy vai trò của một thành phố sáng tạo điện ảnh.
Điểm đáng chú ý của sân chơi này nằm ở cách tiếp cận khá khác với một cuộc thi phim ngắn thông thường. YOUTH CINEFEST 2026 không dừng ở việc chọn phim hay để trao giải mà thiết kế một chuỗi hoạt động nhằm đưa những người trẻ tiến gần hơn với đời sống nghề nghiệp, từ cuộc thi, trình chiếu, giao lưu với khán giả đến pitching, chợ dự án, workshop và kết nối với các nhà sản xuất, hãng phim, quỹ đầu tư.
Một liên hoan phim lấy sự tự do sáng tạo làm điểm xuất phát
Đối tượng dự thi của YOUTH CINEFEST 2026 là sinh viên và cựu sinh viên tốt nghiệp không quá 3 năm, thuộc các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn TP.HCM. Hai thể loại được lựa chọn gồm phim truyện ngắn và phim tài liệu, thời lượng dưới 30 phút, hoàn thành trong khoảng từ ngày 1-1-2024 đến năm 2026.
Nhưng nếu chỉ nhìn vào danh mục thể loại và điều kiện dự thi, khó thấy hết tinh thần mà ban tổ chức muốn tạo dựng. YOUTH CINEFEST 2026 không áp đặt một khuôn mẫu cứng về cách kể chuyện. Những thử nghiệm về góc nhìn, tỷ lệ khung hình hay cấu trúc tự sự đều được khuyến khích, miễn tác phẩm phù hợp với tinh thần “Tự do – Mở khung hình – Phóng tầm mắt”.
Phạm Huy Quang, Hiệu trưởng Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh TP.HCM, cô đọng tinh thần của liên hoan trong ba từ: “Trẻ, chuyên nghiệp, chấm giải khác biệt.”
Ở đây, chữ “trẻ” không chỉ nằm ở độ tuổi của người dự thi mà còn ở cách nhìn và khả năng thử nghiệm. Chữ “chuyên nghiệp” được thể hiện qua việc hai thể loại phim đều hướng đến đời sống xã hội, trong đó phim tài liệu đặt trên nền tảng tôn trọng sự thật, còn phim truyện ngắn có nhiều khoảng trống hơn cho sức tưởng tượng. Quan trọng hơn, sự chuyên nghiệp còn nằm ở việc tác phẩm được đặt trong một hành trình dài hơn sau khi hoàn thành.
Từ 35-50 tác phẩm được tuyển chọn qua vòng sơ loại, hội đồng giám khảo dự kiến chọn 15-20 phim xuất sắc nhất vào vòng tranh giải chính thức. Nhưng trước khi đi đến đêm trao giải, các tác phẩm còn có cơ hội tiếp cận công chúng thông qua Tuần lễ trình chiếu và giao lưu Q&A diễn ra từ ngày 26 đến 30-9. Các phim chung khảo dự kiến được trình chiếu miễn phí tại hệ thống cụm rạp CGV do đối tác CJ tài trợ và rạp chiếu phim của nhà trường.
Cách tổ chức này tạo ra một thay đổi quan trọng trong vị trí của bộ phim trẻ. Tác phẩm không còn chỉ tồn tại trong phạm vi lớp học, đồ án tốt nghiệp hay hồ sơ cá nhân của người làm phim. Khi được đưa ra rạp, gặp khán giả và bước vào một không gian trao đổi công khai, bộ phim bắt đầu có đời sống riêng và người làm phim cũng bắt đầu đối diện với những phản hồi thực tế của nghề.
Đó cũng là lý do YOUTH CINEFEST 2026 dành một phần đáng kể cho các hoạt động chuyên môn. Những workshop, tọa đàm về xu hướng làm phim hiện đại và kỹ năng hội nhập quốc tế, đặc biệt tọa đàm “Điện ảnh trẻ TP.HCM trên bản đồ LHP Quốc tế”, được kỳ vọng bổ sung cho người trẻ những kiến thức khó có được chỉ từ quá trình làm một bộ phim.
Khi bộ phim đầu tay có cơ hội đi xa hơn một giải thưởng
Nếu cuộc thi là nơi tác phẩm được đánh giá, Chợ dự án lại là phần có khả năng tạo ra bước chuyển từ sáng tạo sang nghề nghiệp. Tại Pitching Session, các tác giả trẻ dự kiến được kết nối trực tiếp với khoảng 10-15 nhà sản xuất, hãng phim và quỹ đầu tư. Ban tổ chức sẽ lựa chọn 1-3 dự án tiềm năng để trao gói hỗ trợ thiết bị hậu kỳ hoặc tài trợ vốn sản xuất.
Đây là một mắt xích quan trọng bởi khoảng cách giữa “có một ý tưởng hay” và “làm được một bộ phim” vẫn là vấn đề lớn đối với nhiều người trẻ. Một ý tưởng có thể bắt đầu từ giảng đường, nhưng để trở thành dự án điện ảnh cần thêm kịch bản, nguồn lực, đội ngũ, nhà sản xuất và một con đường tiếp cận khán giả. Chợ dự án được thiết kế để rút ngắn một phần khoảng cách ấy.
NSƯT Kim Tuyến, một trong những Đại sứ của YOUTH CINEFEST 2026, nhìn thấy rõ nhu cầu này từ chính quá trình làm nghề. Theo chị, nhiều bạn trẻ có ý tưởng tốt nhưng thiếu tiền, quan hệ và uy tín để bước vào thị trường, trong khi đó, các nhà sản xuất lại luôn đi tìm những ý tưởng mới nhưng không dễ biết tìm người trẻ ở đâu. Do đó, chị gọi YOUTH CINEFEST 2026 là “một chiếc cầu nối” giữa người trẻ có ý tưởng với nhà đầu tư và khán giả. Điều đáng nói hơn, cầu nối ấy không chỉ dành cho một dự án cụ thể mà được đặt trong một hệ sinh thái gồm đào tạo, chợ phim và các hoạt động chuyên môn.
Từ góc nhìn đó, mục tiêu “ươm mầm” mà TS. Phạm Huy Quang đề cập cũng trở nên cụ thể hơn. “Chúng tôi hy vọng tìm được những tài năng, những tác giả xứng đáng và những dự án có tiềm năng”, ông chia sẻ.
Một điểm khác biệt khác nằm ở cách chấm giải. Hội đồng giám khảo được mời độc lập, danh tính được giữ kín, ngay cả ban tổ chức cũng không biết đầy đủ thành phần hội đồng và các giám khảo cũng không biết ai cùng tham gia chấm. Kết quả chỉ được công bố tại đêm trao giải.
Cơ cấu giải thưởng dự kiến có tổng giá trị 100 triệu đồng, trong đó Phim ngắn xuất sắc nhất nhận 30 triệu đồng; giải Nhì 20 triệu đồng; giải Ba 10 triệu đồng; ba giải cá nhân cho Đạo diễn, Kịch bản và Giám đốc hình ảnh, mỗi giải 10 triệu đồng; cùng giải Phim do khán giả bình chọn trị giá 10 triệu đồng.
Sự độc lập trong chấm giải vì thế không chỉ là một thủ tục kỹ thuật. Nó góp phần củng cố thông điệp mà liên hoan muốn gửi đến người trẻ, rằng một tác phẩm được đặt trước hết trong tương quan với chất lượng sáng tạo, thay vì những mối quan hệ bên ngoài phòng chiếu.
Đại sứ Truyền thông – NSƯT Hạnh Thúy cũng nhìn YOUTH CINEFEST 2026 từ một chiều kích rộng hơn. Với chị, đây không nên chỉ là “một sân chơi”, mà phải là “nơi kết nối, ươm mầm, đặt những viên gạch đầu tiên” cho hành trình làm nghề của người trẻ.
Quan điểm này đặc biệt có ý nghĩa khi TP.HCM đã được vinh danh là Thành phố sáng tạo Điện ảnh vào năm 2025. Khi đó, một liên hoan phim dành cho người trẻ không còn chỉ mang ý nghĩa nội bộ của một cơ sở đào tạo. Nó trở thành một phần trong bài toán lớn hơn là làm thế nào để danh hiệu thành phố sáng tạo được chuyển hóa thành năng lực sáng tạo thực chất, trong đó nguồn nhân lực trẻ là một mắt xích không thể thiếu.
Với diễn viên Duy Khương – Đại sứ truyền thông, tinh thần ấy được gói trong chữ “cởi mở”, cởi bỏ những ràng buộc và lối đi cũ để mở ra hướng đi mới cho điện ảnh trẻ.
Sau cùng, điều YOUTH CINEFEST 2026 hướng tới không chỉ là tìm ra một bộ phim thắng giải vào ngày 30-9. Lễ khai mạc ngày 26-9 và Gala trao giải ngày 30-9 có thể là hai cột mốc của một kỳ liên hoan, nhưng giá trị lớn hơn nằm ở những gì diễn ra trước và sau ánh đèn sân khấu. Đó là một ý tưởng được lắng nghe, một bộ phim được khán giả nhìn thấy, một tác giả được nhà sản xuất biết đến và một dự án có thêm cơ hội để tiếp tục sống.
Trong hành trình ấy, câu nói của NSƯT Kim Tuyến có lẽ cũng là cách ngắn gọn nhất để nhìn về đích đến của liên hoan: “Người có lời nhất sẽ là khán giả”. Bởi khi những người trẻ được trao thêm không gian để sáng tạo, được kết nối với nguồn lực và được bước ra khỏi những giới hạn quen thuộc, phần thưởng cuối cùng không chỉ thuộc về một tác giả hay một bộ phim, mà thuộc về chính đời sống điện ảnh.
Có thể thấy, thông qua YOUTH CINEFEST 2026, từ giảng đường, những khuôn hình đầu tiên ấy có thể bắt đầu một hành trình xa hơn, đi vào rạp chiếu, nhìn thấy thị trường và xa hơn nữa là tìm một vị trí trong bản đồ điện ảnh đương đại.
Ảnh: Ban Tổ Chức
Trương Quốc Phong
