Hơn 300 năm trước, dòng sông mở đường cho Sài Gòn hình thành một trung tâm giao thương sầm uất của phương Nam. Hôm nay, bước vào chu kỳ phát triển mới, TP.HCM đang mở rộng không gian về phía biển. Tại đó, Cần Giờ trở thành cực tăng trưởng phía Nam với Vịnh Tiên đóng vai trò “Quận Nhất” mới của siêu đô thị 14 triệu dân.
Đô thị TP.HCM 300 năm: Hình thành nhờ sông, vươn tầm nhờ biển
Lịch sử Sài Gòn – TP.HCM là lịch sử của một thành phố luôn tìm thấy động lực phát triển ở những không gian mới.
Năm 1698, khi Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh vào Nam kinh lược và lập phủ Gia Định, đô thị lớn nhất phương Nam bắt đầu hình thành. Suốt hàng trăm năm sau đó, sông ngòi trở thành huyết mạch kết nối con người, hàng hóa và vùng sản xuất mới.
Đến cuối thế kỷ XIX, những đại lộ, thương cảng, công trình hành chính, nhà hát và khách sạn định hình diện mạo một trung tâm mới, đưa Sài Gòn trở thành đầu mối giao thương tầm cỡ khu vực với danh xưng “Hòn ngọc Viễn Đông”.
Khi lõi đô thị lịch sử trở nên chật hẹp, TP.HCM mở về phía Nam rồi tiếp tục dịch chuyển về phía Đông ở bên kia sông Sài Gòn. Mỗi cuộc dịch chuyển không xóa đi vai trò trung tâm trước đó, mà bổ sung một động lực mới: Quận 1 cũ vẫn là trung tâm lịch sử, Phú Mỹ Hưng mở ra chuẩn sống hiện đại, Thủ Thiêm tạo thêm không gian cho các chức năng tài chính quốc tế…
Bước sang thế kỷ XXI, khi kinh tế biển, du lịch quốc tế và chuỗi cung ứng toàn cầu lên ngôi, hướng phát triển ra biển trở thành một tất yếu lịch sử. Các đô thị hướng biển không dừng ở vai trò giao thông, mà đang trở thành nơi hội tụ của dòng vốn, dòng khách và những mô hình kinh tế mới. Đó cũng chính là cách các siêu đô thị như Singapore, Thượng Hải hay Dubai từng bứt phá nhờ khai thác đồng thời cảng biển, thương mại quốc tế, du lịch và dịch vụ.
Với TP.HCM, hướng phát triển về Cần Giờ mang ý nghĩa lớn hơn việc mở rộng trung tâm hiện hữu. Cần Giờ sở hữu vị trí cửa ngõ hướng ra Biển Đông, đồng thời nằm bên Khu dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn được UNESCO công nhận. Địa thế này vừa mở ra khả năng kết nối kinh tế biển, du lịch, dịch vụ, vừa đặt ra yêu cầu xây dựng một mô hình đô thị tôn trọng thiên nhiên và phát triển bền vững.
Đặc biệt, với hạ tầng giao thông tốc độ cao và liên kết vùng, khoảng cách giữa lõi trung tâm hiện hữu với Cần Giờ sẽ được rút ngắn. Khi đó, biển không còn là ranh giới cuối cùng của thành phố, mà trở thành mặt tiền mới cho chu kỳ phát triển tiếp theo.
Tại đây, Vinhomes Green Paradise được quy hoạch như một siêu đô thị biển quy mô lớn, đóng vai trò như một động lực tăng trưởng quan trọng của cả khu vực phía Nam. Trong đó, khu Vịnh Tiên tập trung các chức năng văn hóa, nghỉ dưỡng, giải trí, lưu trú và thương mại nổi bật.
Vịnh Tiên – “Quận Nhất” thế hệ mới của TP.HCM
Trong cấu trúc siêu đô thị Vinhomes Green Paradise, khu Vịnh Tiên quy mô 1.067 ha, giữ vai trò trái tim tập trung toàn bộ các chức năng văn hóa, nghỉ dưỡng, giải trí, lưu trú và thương mại.
Khác với các trung tâm cũ phát triển bằng quá trình “tích lũy” tự phát qua hàng trăm năm, Vịnh Tiên được kiến tạo theo tư duy “tích hợp đồng bộ” ngay từ đầu. Sự hiện diện của các công trình biểu tượng không tồn tại tách biệt mà kết nối chặt chẽ thành một chuỗi trải nghiệm liên hoàn.
Theo quy hoạch, tại đây sẽ hiện diện Blue Waves Theatre quy mô 7 ha; quần thể VinWonders 122 ha; hai sân golf tổng diện tích khoảng 155 ha; outlet cao cấp 20 ha cùng hệ thống khách sạn, resort và các đại lộ thương mại. Giá trị của cấu trúc này không chỉ nằm ở quy mô của từng công trình, mà ở khả năng tạo nên một chuỗi trải nghiệm liên hoàn.
Nhà hát và các sự kiện văn hóa tạo lý do để du khách tìm đến. Hệ thống khách sạn và resort kéo dài thời gian lưu trú. Quần thể vui chơi giải trí, sân golf, khu mua sắm và ẩm thực mở rộng hành trình chi tiêu. Cộng đồng cư dân bổ sung nhu cầu thường nhật để đô thị không chỉ sôi động trong mùa du lịch hay những dịp cao điểm.
Khi nhiều chức năng cùng được quy hoạch trong một tổng thể, Vịnh Tiên có cơ sở để hình thành một trung tâm điểm đến hoạt động xuyên suốt. Đó chính là cơ sở để một “Quận Nhất” thế hệ mới của TP.HCM được hình thành.
Không những thế, sự thay đổi của thời đại cũng dẫn đến cách nhìn khác về khái niệm “trung tâm”. Trong thế kỷ 21, trung tâm của đô thị không chỉ cần mật độ hoạt động cao, mà còn phải giải quyết đồng thời những yêu cầu về kết nối, trải nghiệm, chất lượng sống và phát triển bền vững.
Con người tìm đến trung tâm không chỉ để làm việc hay giao thương, mà còn để sống, nghỉ dưỡng, giải trí, chăm sóc sức khỏe và tái tạo năng lượng. Vịnh Tiên nói riêng, Cần Giờ nói chung với địa thế độc bản “tựa rừng hướng biển” chính là nơi giải quyết trọn vẹn bài toán đi tìm “Quận Nhất” mới cho TP.HCM trong kỷ nguyên từ sông vươn ra biển.
Ảnh: Vinhomes
Tiêu Phong
